Breaking

Thursday, October 20, 2022

आजचा अग्रलेख: गर्जा महाराष्ट्र माझा? https://ift.tt/oJwUSMv

महाराष्ट्राला लवकरच राज्यगीत मिळणार आहे. ‘जय जय महाराष्ट्र माझा, गर्जा महाराष्ट्र माझा’ या राजा बढे यांच्या शाहीर साबळे यांनी गायलेल्या कवितेमधील दोन कडवी राज्यगीत होतील. ही बातमी आनंदाची असली तरी ती केवळ प्रतीकात्मक राहू नये, याची काळजी सरकारने घ्यावी. आधीच्या सरकारनेही ती कितपत घेतली; हा प्रश्न आहेच. तो निर्माण होण्याचे कारण म्हणजे थेट परकीय गुंतवणुकीत महाराष्ट्र आजही अग्रेसर असला आणि मुख्यमंत्री व उपमुख्यमंत्री ही आकडेवारी वारंवार सांगत असले तरी इतर राज्यांची विकासाची आणि नवे उद्योग आणण्याची भूक व धडाडी वाढते आहे. महाराष्ट्राचे शेजारी गुजरात, कर्नाटक, आंध्र, तेलंगण, मध्यप्रदेश आणि अर्थातच उत्तर प्रदेश ही राज्ये विकासोन्मुख धोरणे राबवत आहेत. पुण्यात आजच ‘इन्व्हेस्ट एमपी’ ही महाराष्ट्रातील उद्योग आणि उद्योजकांना हाक घालणारी गुंतवणूक परिषद होत आहे. या परिषदेसाठी स्वत: मुख्यमंत्री शिवराजसिंह चौहान, इतर मंत्री तसेच वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची फळी पुण्यात आली आहे. महाराष्ट्रातील उद्योग काढून ते मध्य प्रदेशात नेण्यासाठी हे आले आहेत, असे नाही. मात्र, पुणे तसेच महाराष्ट्रातील उद्योगांनी विस्तार करताना किंवा नवे प्रकल्प उभारताना आमचा विचार करावा, या त्यांच्या या परिषदेचा हेतू आहे. गेल्या काही वर्षांमध्ये देशात विजेचे उत्पादन वेगाने वाढत असून अनेक राज्ये विजेबाबत सरप्लस झाली आहेत. उद्योगांना वीज, पाणी, जमीन, प्रशिक्षित कामगार आणि वाहतुकीची सुविधा हे सारे तर लागतेच; पण त्यांना शांतता असणारे, औद्योगिक संघर्ष न होणारे तसेच खंडणीखोरी नसणारे पर्यावरण आवडते. गुजरातमध्ये नरेंद्र मोदी यांनी ठरविले तर सरकार व नोकरशाही किती वेगाने निर्णय घेऊ शकते, याचा वस्तुपाठ निर्माण केला होता. बंगालमधून गुजरातेत गेलेला टाटांचा कार प्रकल्प हे त्याचे केवळ एक उदाहरण आहे. आंध्रमध्ये चंद्राबाबू नायडू यांनीही वेगवान निर्णयांची पद्धत रुजवली. ती मुख्यमंत्री जगन मोहन रेड्डी पुढे नेत आहेत. उत्तर प्रदेशाचे आक्रमक मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी बॉलिवूडला तेथे सर्व सुविधा देण्याचे मागे सांगितलेच आहे; आता ते जागितक गुंतवणूक परिषदेची तयारी करीत आहेत. गुजरातमध्ये सध्या संरक्षण क्षेत्रासंबंधीचे प्रदर्शन चालू आहे. तेथे उत्तर प्रदेशाने १३ कंपन्यांशी ५६० कोटी रुपयांचे सामंजस्य करार केले. फेब्रुवारीत होणाऱ्या ग्लोबल कॉन्फरन्समधून दहा लाख कोटींची गुंतवणूक उत्तर प्रदेशात यावी, यासाठी योगी आदित्यनाथ प्रयत्न करीत आहेत. गेल्या काही काळात राजकीय किंवा इतर कारणांनीही महाराष्ट्रातून गुजरातमध्ये जाणाऱ्या प्रकल्पांची अधिक चर्चा होते आहे. फॉक्सकॉन-वेदांत प्रकल्प खरोखर मोठा होता आणि त्यातून हजारो प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष रोजगार निर्माण झाले असते. मात्र, त्यानंतरही ‘बल्क ड्रग पार्क’चा प्रकल्प महाराष्ट्राच्या हातून निसटलेला दिसतो. पंतप्रधान मोदी यांनी आठच दिवसांपूर्वी हिमाचल प्रदेशात उना येथे ‘बल्क ड्रग पार्क’ची आणि नव्या आयआयटीची कोनशिला बसवली. ही पार्क महाराष्ट्रात येणार, अशी कितीतरी दिवस चर्चा होती. याशिवाय, महाराष्ट्रात वैद्यकीय उपकरणे आणि साधनांचे कारखाने उभारण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारने दाखविलेली तयारी केंद्र सरकारला रुचलेली दिसत नाही. काही दिवसांपूर्वीच केंद्र सरकारने वैद्यकीय उपकरणांच्या निर्मिती उद्योगासाठी उत्तर प्रदेश, मध्यप्रदेश, तामिळनाडू आणि हिमाचल प्रदेश या चार राज्यांची अंतिम निवड केली आहे. हा उद्योग येत्या काही वर्षांत कित्येक हजार कोटींच्या घरात जाणार आहे. महाराष्ट्र सरकारने पाठविलेल्या प्रस्तावात हा प्रकल्प औरंगाबादनजीक व्हावा, असे सुचविले होते. तो मान्य झालेला नाही. इतके सारे प्रकल्प महाराष्ट्रातून जात आहेत. इतर राज्यांचे मुख्यमंत्री आपल्या राज्यात वाढती गुंतवणूक व्हावी, यासाठी आक्रमक पावले टाकत आहेत. तरीही, आपण इतर सर्व राज्यांपेक्षा आमच्याकडे येणारी गुंतवणूक सर्वांत जास्त आहे किंवा दोन ते पाच क्रमांकावरच्या चार राज्यांच्या एकूण गुंतवणुकीपेक्षाही आमच्याकडची गुंतवणूक जास्त आहे, असे सांगत समाधान मानणार आहोत का? साऱ्या देशात अनेक आधुनिक प्रकल्प होत असताना महाराष्ट्राने अणुशक्ती तसेच तेल शुद्धीकरण प्रकल्प होऊ न देण्याचा कर्मदरिद्रीपणा दाखवला. अर्थात, ही सुरुवात एन्रॉनपासूनच झाली होती. गुजरातने किंवा इतर राज्यांनी आमचे प्रकल्प पळवले, असा राजकीय आरडा-ओरडा करणे सोपे आहे. खरी गरज असते ती महाराष्ट्राची औद्योगिक संस्कृती जपण्याची. महाराष्ट्राचा नकाशा पाहिला तर आजही औद्योगिक विकासाचे केवळ काही पुंजके दिसतात. इतर सारा महाराष्ट्र गरिबीशी, नापिकीशी, कुपोषणाशी लढतोच आहे. तेव्हा राज्यकर्ते आणि विरोधक यांनी आता रोजची धुळवड, हुल्लडबाजी थांबवून महाराष्ट्राच्या भवितव्याचा जरा गंभीर विचार करावा. पराक्रम केल्यानंतर शौर्यगीते गायली आणि ऐकली तर त्यांना अर्थ येतो. अन्यथा नाही.


from Marathi News: मराठी बातम्या, Latest News in Marathi, Breaking Marathi News, Marathi News Paper | Maharashtra Times https://ift.tt/JyixSLp

No comments:

Post a Comment